Γραμμένο

Το Γραμμένο (Τοπική Κοινότητα Γραμμένου - Δημοτική Ενότητα ΠΑΣΣΑΡΩΝΟΣ), ανήκει στον δήμο ΖΙΤΣΑΣ της Περιφερειακής Ενότητας ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ που βρίσκεται στην Περιφέρεια Ηπείρου, σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση της Ελλάδας όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα “Καλλικράτης”. Βρίσκεται 17 χιλ. από τα Ιωάννινα και έχει υψόμετρο 662 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Ζωή στο Γραμμένο υπάρχει από τον 2ο αι. π.Χ., τότε που στην περιοχή κυριάρχησαν οι Πελασγοί και οι Χάονες που κατοικούσαν στην κοιλάδα της Δωδώνης και άπλωσαν τα πλοκάμια τους στον κάμπο των Ιωαννίνων με πρωτεύουσα την Πασσαρώνα δίπλα στο Γαρδίκι. Το όνομα του το πήρε ή από κάποιο οικιστή Γραμμένο ή από τους Τούρκους, που όταν ήθελαν να φορολογήσουν την περιοχή, επειδή τα εδάφη ήταν ομαλά και τα είχαν γραμμένα στα τεφτέρια τους τα ονόμαζαν Γραμμένα (σε αντίθεση με τα Άγραφα, τόπο ορεινό και δύσβατο). Το όνομα παρέμεινε το ίδιο και επειδή αργότερα το Γραμμένο ήταν το μεγαλύτερο χωριό απ' όλα, το κεφαλοχώρι, όλα τα χωριά πήραν το όνομα Γραμμενοχώρια. 

Ζωή στο Γραμμένο υπάρχει από τον 2ο αι. π.Χ., τότε που στην περιοχή κυριάρχησαν οι Πελασγοί και οι Χάονες που κατοικούσαν στην κοιλάδα της Δωδώνης και άπλωσαν τα πλοκάμια τους στον κάμπο των Ιωαννίνων με πρωτεύουσα την Πασσαρώνα δίπλα στο Γαρδίκι. Το όνομα του το πήρε ή από κάποιο οικιστή Γραμμένο ή από τους Τούρκους, που όταν ήθελαν να φορολογήσουν την περιοχή, επειδή τα εδάφη ήταν ομαλά και τα είχαν γραμμένα στα τεφτέρια τους τα ονόμαζαν Γραμμένα (σε αντίθεση με τα Άγραφα, τόπο ορεινό και δύσβατο). Το όνομα παρέμεινε το ίδιο και επειδή αργότερα το Γραμμένο ήταν το μεγαλύτερο χωριό απ' όλα, το κεφαλοχώρι, όλα τα χωριά πήραν το όνομα Γραμμενοχώρια. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας οι κάτοικοι βοήθησαν το 1ο αρματωλικό κίνημα των Γρίβα και Μάλαμα και στη συνέχεια τον 1ο Εθνεγέρτη Διονύσιο Σκυλόσοφο, ο οποίος επέδραμε με 2.500 άνδρες για να αλώσει την πόλη των Ιωαννίνων.

Λίγο αργότερα εδώ θα ανατείλει ένας ήλιος με τους πρώτους διδασκάλους του Γένους: όπως ο Γεώργιος Σουγδούρης, ο οποίος ήταν δάσκαλος του Μεθόδιου Ανθρακίτη και δίδαξε πρώτος στη χώρα μας την τριγωνομετρία, το 1720, από την Τεργέστη. Ο Μελέτιος Γεωγράφος που σχεδίασε τον 1ο χάρτη. Οι Ζωσιμάδες, τα έξι αδέρφια και οι τρεις αδερφές που ταξίδεψαν στη Ρωσία και με το εμπόριο και το μόχθο τους δημιούργησαν τα πλούτη εκείνα που ύστερα τα διέθεσαν για το καλό του τόπου τους. Έχτισαν σχολείο, γηροκομεία, ορφανοτροφεία, πτωχοκομεία, εκκλησίες, ιατρεία και στήριξαν οικονομικά την 1η κυβέρνηση του Καποδίστρια.

Ο Ζώης Καπλάνης που δημιούργησε την Καπλάνειο Σχολή όπου πρωτοδίδαξε ο κορυφαίος δάσκαλος του Γένους μας, ο Αθανάσιος Ψαλίδας. Ο Ζ. Καπλάνης ίδρυσε επίσης την Οικοκυρική Σχολή που βρίσκεται στο Γραμμένο.

Πληθυσμός Δ.Ε. 129

Υψόμετρο 660

Τ.Κ. 45500

Αυτόματο Τηλεφώνου 2651

Φωτογραφικό Υλικό